آموزش نکات مربوط به منبع ذخیره پشت‌بام

نکات مربوط به منبع ذخیره پشت‌بام

معمول است که یک مخزن ذخیره آب برای هر واحد مسکونی یا یک مخزن مشترک به منظورهای زیر بالای بام نصب گردد.

  1. جلوگیری از قطع آب مصرفی به هنگام قطع آب شبکه آبرسانی شهری
  2. جلوگیری از قطع آب مصرفی در مناطقی از شهر که فشار شبکه آبرسانی شهری در ساعات روز کم است ولی در شب آنقدر هست که منبع در بام پر شود.
  3. جلوگیری از قطع آب مصرفی به هنگام قطع برق در ساختمان‌هایی که سیستم آبرسانی تامین فشار بوسیله بوستر پمپ دارند.
  4. منطقه بندی توزیع آب در ساختمانهای بلند مرتبه
  5. توزیع آب از بالا به پائین جهت کنترل یا تنظیم فشار

در این شرایط باید مخزنی انتخاب گردد که حداکثر ظرفیت پر شده آن متناسب با مصرف تعداد ساکنین آن واحد مسکونی باشد. چنانچه این مخزن ذخیره مشترکا برای کل مجموعه‌ای با ده واحد یا بیشتر نصب می‌گردد، حجم آن باید متناسب با مصرف کل ساکنین مجموعه باشد. در اینصورت مطابق بند 16-4-6-1/ب مبحث 16 مقررات ملی حجم مخزن می‌بایست دست کم برای مصرف 12 ساعت (بر اساس مصرف 150 لیتر برای هر نفر در شبانه روز) محاسبه گردد. که در ویرایش جدید مقررات 75 لیتر برای هر نفر قید گردیده است. ولی اگر مخزن بصورت اختصاصی و فقط برای مصرف یک واحد است بدیهی است بند فوق الذکر حاکم نیست و محاسبه بر این اساس ممکن است موجب کمبود گردد. لذا محاسبه و انتخاب مخزن مناسب به عهده طراح و از طریق روش‌های قابل قبول است. مبحث 16-4-6 مقررات ملی ظرفیت مخزن را برای 12 ساعت کافی دانسته است لیکن برای اطمینان پیشنهاد می‌گردد (بدون الزام) در محاسبات ظرفیت مخزن ذخیره اختصاصی یک واحد مسکونی مصرف یک شبانه روز برای هر نفر در نظر گرفته شود. که برای هر نفر ساکن مصرفی معادل150 لیتر در شبانه روز در نظر گرفته می‌شود. (در مناطقی از شهرهای بزرگ که احتمال مصرف سرانه بیشتری وجود دارد بنا بر احتیاط اگر این مقدار 180 لیتر در محاسبات منظور گردد بهتر است.)

تعریف: ظرفیت سر ریز مخزن عبارت  است از حجم آب درون مخزن به صورتی که تا دهانه لوله سرریز پر شود.

تعریف: حداکثر ظرفیت پر شده طبق تعریف معادل 95 درصد ظرفیت سر ریز در نظر گرفته می‌شود. (استاندارد ملی ایران شماره 16873) در بند 16-4-6-1-ث/6 مقررات ملی ذکر شده که سطح آب مخزن پر باید 40 میلیمتر زیر دهانه پائین لوله سر ریز باشد. این مقدار تقریبا معادل 5 درصد کمبود نسبت به ظرفیت سر ریز در تعریف فوق می باشد. البته در مخازن با ارتفاع مختلف این مقدار دقیق نیست ولی کافی به منظور می باشد.

نکته: از آنجا که معمول است برای صرفه جویی در لوله کشی برای رفت آب به مخزن روی بام و برگشت به واحد (واحدها) از یک لوله استفاده گردد، موارد زیر باید رعایت گردند.
1- چنانچه حجم مخزن بیش از 1000 لیتر باشد اجرای لوله کشی مخزن، مطابق با بند 16-4-6-1-ث/6 مبحث 16 مقرارت ملی، می‌بایست بصورت شکل زیر اجرا گردد. (یعنی لوله ورودی و خروجی آب به منظور ایجاد گردش و راکد نماندن آب باید در دو جهت مخالف یکدیگر باشند.)

و اگر حجم مخزن کمتر از 1000 لیتر باشد اگر چه بهتر است لوله کشی مانند حالت فوق اجرا شود ولی با اذن مقررات میتوان لوله کشی را بصورت شکل زیر هم اجرا نمود. (لوله ورودی و خروجی در یک طرف مخزن باشد.)

2- چنانچه حجم ذخیره لازم بیش از 4000 لیتر باشد مطابق بند 16-4-6-1-ث/7 مقررات ملی باید به جای یک مخزن، دست کم دو مخزن بصورت موازی نصب گردد. در این شرایط هر کدام از مخازن موازی باید دارای تمامی مشخصات و لوازم منصوبه لازم به طور جداگانه باشند.

3- در بعضی مجموعه ها نیز بواسطه محدود بودن فضای نصب، از دو منبع کنار هم بصورت موازی استفاده می‌شود و خروجی آن‌ها بصورت مشترک به لوله مصرف متصل می‌گردد. لذا در خروجی باید برای هر کدام شیر یکطرفه نصب شود تا در صورت بروز اشکال در شیر شناور و در حالتیکه ارتفاع نصب دو منبع یکسان نیست بواسطه خاصیت ظروف مرتبطه از سر ریز کردن منابع ممانعت گردد. بدیهی است مشخصات منابع و نصب شیرهای ورودی و خروجی، سر ریز، هواکش، درب منبع و سایر مشخصات میبایست مطابق بند 16-4-6 مقررات ملی و پیوست فوق الذکر اجرا گردند.

نکات مربوط به منبع ذخیره پشت‌بام