آموزش محاسبه فشار برای انتخاب پمپ

محاسبه فشار برای انتخاب پمپ

برای محاسبه فشار می‌بایست افت فشار یا فشارهای زیر را مشخص و سپس مجموع آن‌ها را محاسبه نمود.

1- فشار ناشی از اختلاف ارتفاع محل نصب بوستر تا بالاترین مصرف کننده (فشار استاتیک): با توجه به شکل زیر محاسبه فشار استاتیک ساده است. بدیهی است چون آب باید به بالاترین طبقه برسد، ارتفاع آخرین طبقه ملاک محاسبه می‌باشد.

2- افت فشار ناشی از حرکت سیال در شبکه لوله کشی (از محل بوستر تا بالاترین و دور ترین شیر وسیله بهداشتی): با دانستن دبی و قطر لوله هر قسمت از شبکه لوله کشی و مراجعه به منحنی مربوط به نوع و جنس لوله (منحنی‌های پ5-2 تا پ1-5-8 مبحث 16 مقرارت ملی) ضریب افت فشار تعیین می‌گردد. با ضرب طول معادل در ضریب افت فشار مقدار افت فشار در هر قسمت لوله کشی مشخص می‌شود. با جمع تمامی افت فشارهای جزئی هر قسمت از مسیر افت فشار کل مسیر حاصل می گردد.

نکته: برای بدست آوردن طول معادل باید نقشه ایزومتریک رسم شود. سپس جدولی از تمامی اتصالات، شیرها و تعداد هر کدام مشخص می‌گردد. تعداد هر اتصال در طول معادل مربوطه ضرب و نهایتا با طول اصلی جمع می‌شود تا طول معادل کل بدست آید. یا برای سهولت در محاسبه طول معادل کافی است بجای تهیه جدول اتصالات، طول مسیر را در 5/1 ضرب کرد. بر اساس تجربه این روش تقریب خوبی از طول معادل می‌دهد.

3- افت فشار در کنتور و یا سایر دستگاه‌های تاسیساتی مسیر (مانند آبگرمکن یا پکیج): برای محاسبه افت فشار در کنتور با دانستن دبی و سایز کنتور، می‌توان از منحنی مربوطه (منحنی پ1-4-2 مبحث 16 مقررات ملی) استخراج می‌گردد. برای سایر تجهیزات می‌بایست از جداول مربوط به هر تجهیز استفاده کرد.

4- فشار لازم پشت شیر برای دورترین و بالاترین وسیله بهداشتی: حداقل فشار لازم در پشت شیر بالاترین و دورترین وسیله بهداشتی که می‌توان از جدول 16-4-3-5 /ب مبحث 16 مقررات ملی ساختمان استخراج کرد. با قضاوت مهندسی می‌توان/باید فشار بیشتر و مناسب را برای این آیتم در نظر گرفت.

از جمع چهار آیتم فوق فشار بوستر ست تعیین می‌گردد.

نکته: با توجه به اینکه ممکن است بعضی مسیرها طبق نقشه اجرا نشده باشند و اتصالات بیشتری در اجرا استفاده شده باشند (که معمولا ناگزیر است) و چون بعد از مدتی لوله ها رسوب می‌گیرند و یا قدرت پمپ کم می‌شود و عوامل دیگر، باید ضریب اطمینانی هم در محاسبات منظور گردد. لذا با قضاوت مهندسی و اینکه در محاسبات چه دقتی بکار رفته ضریب اطمینانی بین 1/05 تا 1/1 در نظر گرفته می شود.

فشار بوستر

ضریب اطمینان

فشار استاتیک

افت فشار کنتور

افت فشار مسیر لوله کشی از پمپ تا دورترین مصرف کننده

فشار لازم پشت شیر

تذکر: در اغلب ساختمان‌های فعلی که دارای پکیج می‌باشند، حداقل فشاری بین 5/1 تا 2 بار برای راه اندازی پکیج لازم است. این فشار در واقع فشار بحرانی و تعیین کننده است. لذا با تقریب خوبی می توان در فرمول بالا به جای فشار لازم پشت شیر دورترین و بالاترین وسیله بهداشتی مقدار 20 تا 22 مترارتفاع پشت شیر ورودی به آپارتمان را در نظر گرفت. در این مقادیر افت فشار مسیر داخل آپارتمان در نظر گرفته شده است. لذا کافی است فقط افت فشار مسیر از کلکتور بوستر تا پشت شیر ورودی آپارتمان در نظر گرفته شود. ( این تقریب در شرایط معمول است در غیر این صورت طراح می بایست محاسبات دقیق با قضاوت مهندسی لازم انجام دهد.) در این صورت فرمول فوق بصورت زیر خواهد بود.

افت فشار مسیر از پمپ تا شیر ورودی آپارتمان بالاترین طبقه 

تذکر: همانطور که ذکر شد فشاربوستر ست برای بالاترین طبقه طراحی می‌گردد. لذا در ساختمان‌های بلند مرتبه فشار لازم برای طبقه آخر آنقدر زیاد خواهد بودکه در طبقات پایین مشکلاتی بوجود می‌آورد. مثلا فشار پشت شیر در شرایط بدون حرکت از فشار مجاز ذکر شده در مقررات فعلی یعنی 4 بار بیشتر می‌شود که موجب ایحاد صدا، از آب بندی خارج شدن واشر شیرها، ضربه قوچ، فشار غیر قابل کنترل در مصرف و در ابتدای باز کردن شیر و یا حتی امکان ترکیدن لوله یا شیر می‌شود. در این شرایط ساختمان حسب تعداد طبقات به دو یا چند زون تقسیم می‌گردد و برای هر زون یک بوستر ست جداگانه طراحی می شود. البته در این شرایط می‌توان از شیرهای تنظیم فشار نیز استفاده کرد. شیر تنظیم فشار برخی از مشکلات فوق‌الذکر را حل می‌کند ولی علاوه بر اتلاف انرژی معایب دیگری هم خواهد داشت.

محاسبه فشار برای انتخاب پمپ